Nieuws: 16 Feb 2017

" alt="">

Onderzoek: bijna-gepensioneerde barst nog van de werklust

Op elke werkvloer heb je er wel een paar: werknemers die de maanden zitten af te tellen tot ze met pensioen mogen. Ongemotiveerde 60-plussers, met hun hoofd al aan de Spaanse Costa of waar ze ook van mogen dromen. Toch?

Welnee. Van het stereotype van de oudere werknemer die al ruim vóór zijn pensionering met ‘mentaal pensioen’ gaat, klopt geen bal. Veruit de meeste zilvergrijze werknemers hebben er tot op het laatst aan toe nog zin in, onthult een onderzoeksteam onder leiding van arbeids- en organisatiepsychologe Astrid de Wind (VUmc) in vakblad Scandinavian Journal of Work, Environment and Health. Bij een niet onaanzienlijk aantal neemt de werklust zelfs toe, naar mate de datum van uittreding nadert.

‘Iedereen meent het beeld te herkennen van de futloze, oudere werknemer die de motivatie voor het werk allang niet meer kan opbrengen’, schetst De Wind. ‘Maar het was nog nooit goed onderzocht.’ Ja, een ander onderzoeksteam had het wel eens aan een groepje managers gevraagd. Die bevestigden het stereotype: die oudere werknemers, ze zijn er met hun hoofd allang niet meer bij.

Onverminderd hoog

Laten we dat dan eerst maar eens bij die ouderen zelf checken, dacht De Wind. Dus volgde ze ruim drieduizend 55-plussers drie jaar lang, aan de hand van de doortimmerde vragenlijsten van een groot, lopend onderzoek naar werkovergangen, om te bestuderen wat er in die periode jaar met de werkmotivatie gebeurde. Maar wat ze ook vond: geen afnemende zin om te werken. ‘Terwijl je dat wel zou verwachten als er zoiets bestaat als een mentaal pensioen’, zegt De Wind.

Bij liefst driekwart bleef de motivatie onverminderd hoog en bij slechts een op de zestien werknemers daalde de zin in werk. Maar toen De Wind inzoomde op de 513 werknemers die tijdens de onderzoeksperiode met pensioen gingen, bleek die afname los te staan van de naderende pensionering. Wél nam bij ongeveer een op de twintig de werklust verrassend genoeg juist toe, naarmate de afscheidsborrel dichterbij kwam.

De Wind kan slechts gissen waarom dat zo zou zijn: ‘Misschien zijn dit werknemers die de klus graag willen afmaken. Of ze beseffen in het zicht van het pensioen sterker hoe leuk ze hun werk eigenlijk vinden.’

‘Een tikkeltje verontrustend’, vindt De Wind het wel dat één op de acht werkenden een aanhoudend lage motivatie heeft. Misschien zijn dat mensen die altijd al weinig zin in hun werk hadden, opperen de onderzoekers in hun vakartikel.

Gezonde arbeidsmotivatie

De Wind denkt op zo’n moment toch even aan die managers, met hun ingesleten denkbeeld dat ouderen er vast geen zin meer in hebben. ‘Het blijft zinvol om in die mensen te investeren, met bijvoorbeeld bijscholingscursussen of trainingen’, vindt De Wind. Leuk voor de werknemer, maar ook goed voor de werkgever zelf. Een gezonde arbeidsmotivatie vertaalt zich op de werkvloer al snel naar meer productiviteit en minder ziekteverzuim.

Onder haar vakgenoten bespeurt De Wind een zekere opluchting. Want jezelf met tegenzin naar het einde van de carrière slepen: wie wil dat nou? ‘Men is blij te horen dat het meevalt’, zegt De Wind. ‘Uitgebluste werknemers om je heen, dat wil je niet. Laat staan er ooit zelf een worden.’

Bron: Volkskrant