Veerkracht is het vermogen om op een positieve en constructieve manier aan te passen aan stress, veranderingen en tegenslagen. Het begrip komt van het Latijnse resilire – ‘terugspringen’. Het helpt je om, ondanks moeilijke omstandigheden, regie te blijven voeren, terug te kunnen veren, jezelf te herpakken en waar nodig adequaat te herstellen na tegenspoed.
Veerkracht ontstaat door het benutten of ontwikkelen van persoonlijke krachtbronnen, zoals zelfvertrouwen, zelfreflectie, optimisme en probleemoplossend vermogen én door steun uit de omgeving. Denk aan betrokken mensen om je heen, een veilige en stimulerende leef- en werkomgeving, betekenisvolle relaties en waar nodig externe ondersteuning.
Een veerkrachtig persoon weet energie goed te verdelen, blijft beter inzetbaar voor zijn werk en in het dagelijks leven en kan zich beter aanpassen aan wat het leven vraagt.
Veerkracht groeit wanneer je zelf regie neemt over keuzes binnen jouw invloed. Door bewust aandacht te besteden aan leefgebieden zoals de juiste voeding, voldoende beweging, ontspanning, sociale contacten, werkplezier en zingeving, versterk je je draagkracht en herstelvermogen.
Het is geen karaktereigenschap, het is als een spier die iedereen kan trainen. Het is een constant proces om proactief te onderhouden. Zo bouw je aan een stevige basis voor welzijn, vitaliteit en evenwicht in elke fase van het leven.
| Mentaal | Emotioneel | Fysiek | Gedrag |
| Relativeren | Content & zelfvertrouwen | Energiebehoud | Doorzettingsvermogen |
| Focus | In verbinding zijn | Uitgerust | Flexibel |
| Oplossingsgericht | Optimisme | Zelfzorg | Acceptatie grenzen |
| Helikopter view | Zelfbeheersing | Gezonde leefstijl | Bijtijds pauzeren |
| Zelfreflectie | Hoopvol | Niet vaak ziek | Betrokken & hulp bronnen aanboren |
| Realistisch | Empathisch | Vitaal | Verantwoordelijkheid |
| Mentaal | Emotioneel | Fysiek | Gedrag |
| Piekeren | Meer bang, boos, … | Hoge adem | Moeite met contact |
| Concentratieverlies | Eenzaam, verveeld | Spierspanning | Onhandigheid |
| Perceptieverlies | Controleverlies emotie | Onregelmatige hartslag | Niet kunnen afschakelen |
| Denken in moeten, … | Spijsvertering | Moeite slaap | |
| etc. | etc. | etc. | etc. |
Een veerkrachtige organisatie combineert wendbaarheid bij tegenslagen en veranderingen met het vermogen om, als een boom met diepe wortels, standvastig en gegrond te blijven. Hij weet zich succesvol aan te passen, te leren van ervaringen en te groeien. Dit gebeurt terwijl kernfuncties en lange termijndoelen behouden blijven. Veerkracht komt voort uit een combinatie van adaptief vermogen, voortdurende leerprocessen en een sterke, ondersteunende cultuur waarin psychologische veiligheid, vertrouwen, samenwerking en open communicatie centraal staan. Dit wordt versterkt door effectief gebruik van technologie en data.
Veerkrachtige medewerkers maken veerkrachtige organisaties. Tegelijk zijn er ook belangrijke actuele tendensen waarneembaar in de samenleving; de lat wordt steeds hoger gelegd. Medewerkers lopen door dergelijke externe factoren steeds vaker tegen grenzen binnen hun cirkel van invloed en het vermogen om regie te voeren over hun veerkracht. Die veerkracht kan dus ook negatief worden beïnvloed, vooral wanneer organisaties en mensen structureel worden overbelast. In de samenleving wordt dit steeds zichtbaarder: circa een kwart van de Nederlanders ervaart psychische problemen, en 1 op de 4 medewerkers tussen 18 en 34 jaar geeft aan burn-outklachten te hebben, met een stijgende trend in zowel ernst als werkgerelateerd verzuim (RIVM, TNO, CBS). De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) slaat zelfs alarm en spreekt over een ‘hypernerveuze samenleving’ die doordringt in alle aspecten van ons leven: werk, school, vrije tijd; overal is de verwachting om beter en sneller te presteren. Tegelijk wordt het individu in toenemende mate zelf verantwoordelijk gehouden voor zijn eigen geluk en succes.
Het herstel van veerkracht vraagt niet alleen aandacht van het individu, maar om een bredere, gezamenlijke inspanning. Zo’n cultuurverandering vergt tijd, samenwerking en een integrale aanpak van overheden, maatschappelijke organisaties, werkgevers, professionals én medewerkers. Alleen door samen te investeren kunnen we de hypernerveuze samenleving tot rust brengen en de mentale volksgezondheid en veerkracht van organisaties herstellen.
| Leiderschap & cultuur | Medewerkers & teams | Structuur & processen | Verandering & herstel | Externe oriëntatie |
| Duidelijke koers | Betrokkenheid, werkgeluk & eigenaarschap | Snelle, decentrale besluitvorming | Snelle aanpassing aan verandering | Sterke relaties met stakeholders |
| Open en heldere communicatie | Duurzaam & wendbaar inzetbaar | Continu verbeteren | Continuïteit bij tegenslag | Actief inspelen op signalen uit de omgeving |
| Psychologische veiligheid | Onderlinge steun & balans in werkdruk | Vooruit denken in scenario’s | Snel herstel na verstoringen | Goede reputatie en betrouwbaarheid |
Iedere medewerker kan zijn veerkracht beïnvloeden door gezond(er) en bewust keuzegedrag over de leefstijldomeinen: voeding, beweging, ontspanning, sociale relaties, werktevredenheid en zingeving. Om tot een optimale veerkrachtcoëfficiënt te komen dient er een balans te worden gerealiseerd over de vier assen: intellectueel (IQ), emotioneel (EQ), fysiek (FQ) en zingeving/spiritueel (SQ). We kunnen veel met hoofd, maar niet alles. Je zult ook aandacht moeten schenken aan emotionele en fysieke signalen en behoeftes. Verheldering van iemands zingeving kan een belangrijke motivator zijn om een leefstijl te realiseren die leidt tot meer veerkracht en duurzame inzetbaarheid
Het is wetenschappelijk bewezen dat de samenhang tussen deze domeinen gezondheid, veerkracht en inzetbaarheid beïnvloeden.
Veerkracht van organisaties en medewerkers ontstaat en blijft niet vanzelf. Zowel medewerker en werkgever zijn aan zet; een duale verantwoordelijkheid.
Van medewerkers vraagt dit bewustzijn van hun eigen energie, grenzen en signalen. Van werkgevers vraagt het aandacht, ruimte en de bereidheid om te investeren in ondersteuning. Wanneer medewerkers bij het werken aan en onderhouden van hun veerkracht tegen grenzen van hun invloed aanlopen, dan kan de werkgever daarin tegemoet komen. Dat kan bijvoorbeeld door het medewerkers toegang te geven tot verschillende vormen van ondersteuning, zoals coaching, preventieve gesprekken en educatie om beter om te gaan met stress en veerkracht adequaat te kunnen beïnvloeden. Zij leren stress beter herkennen, begrijpen wat hen energie kost en geeft, en ontwikkelen vaardigheden om hun veerkracht actief te versterken. Dat maakt hen niet alleen weerbaarder in drukke periodes, maar ook bewuster van hun eigen rol in duurzame inzetbaarheid.
Tegelijkertijd speelt de organisatie een cruciale rol als het gaat om het tijdig signaleren van afnemende veerkracht. Kleine veranderingen — verminderde energie, terugtrekgedrag, prikkelbaarheid of concentratieverlies — zijn een paar voorbeelden van waarschuwingslampjes. Wanneer deze signalen serieus worden genomen en het gesprek op tijd wordt gevoerd, kan erger worden voorkomen. Het herkennen van signalen is daarbij slechts de eerste stap; het vraagt ook om passende acties, extra ondersteuning, of na te gaan wat passend is om te herstellen.
Zo ontstaat een cultuur waarin gezondheid, veerkracht en inzetbaarheid niet pas aandacht krijgen wanneer iemand uitvalt, maar een vast onderdeel zijn van hoe er gewerkt wordt. Een organisatie die hierin investeert, bouwt niet alleen aan het welzijn van medewerkers, maar ook aan haar eigen continuïteit. Door die duale verantwoordelijkheid blijft de organisatie als geheel sterker staan — flexibel in beweging, maar met wortels die diep genoeg reiken om tegenslagen op te vangen.
Naast onze rol als sparringpartner biedt Active Health Group ondersteuning in de vorm van coaching, workshops en programma’s. Zowel preventief als bij ziekteverzuim en werkhervatting ondersteunen wij op de volgende manieren:
o Voor medewerkers:
o Veerkrachtmodule (5 coachgesprekken)
o Workshop Inzetbaarheid
o Voor leidinggevenden en management:
o Workshop Werkgeluk